Roma’nın Düşüşü

Dünyevi imparatorluklar harabeye dönerken, sığınılacak asıl yer ve kalıcı olan yalnızca Tanrı’nın Şehri’dir. MS 410 yılı, Antik Çağ dünyası için geri dönülemez bir kırılma anıydı. Yenilmez sanılan, asırlardır “Ebedi Şehir” unvanıyla anılan görkemli Roma, Kral Alaricus önderliğindeki Vizigotlar tarafından ele geçirilmiş ve acımasızca yağmalanmıştı. Şehrin alevler içinde kalışı ve barbarların ayakları altında ezilişi, imparatorluk çapında çok derin bir inanç krizini de beraberinde getirdi. Yaşanan bu emsalsiz felaketin hemen ardından paganlar, Roma’nın çöküşünün tek sorumlusu olarak kadim tanrıların terk edilmesini ve Hıristiyanlığın benimsenmesini gösterdiler. Onlara göre Roma, koruyucu tanrılarına sırt çevirdiği için bu amansız gazaba uğramış, Hıristiyanlık koca bir imparatorluğun sonunu getirmişti. Böylesine karanlık, suçlayıcı ve tartışmalı bir atmosferde, Batı düşüncesinin ve Orta Çağ Hıristiyan teolojisinin en önemli figürlerinden biri olan Hippolu Augustinus sahneye çıktı. Augustinus, paganların bu yıkıcı suçlamalarına karşı Hıristiyanlığı savunmak amacıyla felsefe, teoloji ve tarihi ustalıkla iç içe geçirdiği bir kitap kaleme aldı De Civitate Dei (Tanrı’nın Şehri). Elinizdeki kitap, bu büyük klasiğin Roma’nın düşüşüne dair ilk üç bölümünün Latince aslından yapılmış Türkçe çevirisinden oluşuyor. Augustinus burada, Roma’nın uğradığı felaketin sorumluluğunu Hıristiyanlığa yükleyen pagan düşünceye karşı kapsamlı bir savunma geliştirirken, Roma tarihini, klasik felsefeyi, dinî inançları ve insanlığın kaderini aynı potada eritiyor. Bir dönemin tartışmalarına cevap verirken, bir yandan da Batı düşüncesini, tarih anlayışını ve siyaset felsefesini yüzyıllar boyunca etkileyecek büyük bir zihinsel inşanın temellerini de atıyor. Roma’nın Düşüşü, bir imparatorluğun çöküşünü anlatırken yeni bir dünyanın fikrî temellerini atan ölümsüz bir klasik.