Türkiye'de Modernleşme, Düşünce ve Zihniyet

Bizatihi kendisi de son derecede karmaşık ve birbiriyle iç içe geçmiş süreçleri bünyesinde barındıran modernite, insanlık tarihinin en önemli dönüştürücü dinamiklerinden biri olmuştur. Bu süreci Türkiye gibi bu alandaki tarihsel gecikmişliği telafi etmeye yönelik operasyonel yöntemlerle aşma gayreti içinde olan toplumlarda ise durum daha karmaşık bir hal almıştır. Bir taraftan kadim tarihsel mirastan zamanla yararlan(a)mama durumu söz konusu iken, diğer taraftan paradigma boyutlarına varan değişim ihtiyacı derin bir epistemolojik bunalımı da beraberinde getirmiştir. Özellikle Türk toplumu açısından kültür ve medeniyet düzleminde yer yer ontolojik düzeyde hissedilen bu krizin anlaşılması ve çıkış yollarının tespit edilebilmesi için yaşanılan değişimin modernleşme, düşünce ve zihniyet gibi parametreler üzerinden incelenmesi bir zorunluktur. Zira modernleşme ile ortaya çıkan değişimin boyutları en kapsamlı bir şekilde bu izlekler üzerinden okunabilir. Türkiye’nin bu alandaki üç seçkin tarihçisi, ortaya koydukları çalışmalar ile modern Türkiye’nin geçirdiği büyük değişimin/dönüşümün etraflıca anlaşılmasına katkıda bulunmuşlardır. Yine bu süreçte Tanzimat’la başlayan düşünsel gelişme, Meşrutiyet ve Cumhuriyet’le birlikte fikir hayatına da geniş bir şekilde yansıyarak siyasal, kültürel ve topyekün boyutlara varan değişime ışık tutmuştur. Kitapta yer alan fikir dergileri, Cumhuriyet döneminde zamanla çoğulculaşan ortamda Türkiye’nin zihin dünyasındaki gelişmelere ayna tutan bir seçki niteliğindedir.